Serwer pod Proxmox Backup Server – dyski, RAM i miejsce na kopie

Serwer Proxmox Backup Server (PBS) powinien być osobną maszyną fizyczną z szybkimi dyskami, a o jego wydajności decydują operacje na małych plikach, nie pojemność. Pamięci potrzebuje 4 GiB plus 1 GiB na każdy TiB przestrzeni. Ile miejsca zajmą kopie, nie wynika z żadnego wzoru, bo zależy od tego, ile danych zmienia się między kopiami. Najpewniej pokaże to tydzień pilotażu. Rachunek poniżej opiera się na dokumentacji Proxmox Backup 4.2 (odczyt: 10 października 2026 r.).

Retencją (prune, garbage collection, zasada 3-2-1) zajmuje się osobny wpis o teście odtwarzania, a instalację i dodanie datastore opisuje konfiguracja PBS krok po kroku. Tutaj chodzi o sam serwer: co kupić i ile miejsca zaplanować.

Osobny serwer fizyczny, nie hiperwizor

PBS można doinstalować na hoście Proxmox VE (pakietem proxmox-backup-server), ale producent wprost tego odradza. Uzasadnienie jest proste: jeśli padnie host z maszynami, kopie mają być nadal dostępne. Backup stojący na tej samej maszynie co produkcja znika razem z nią.

Dla firmy z jedną serwerownią oznacza to dodatkowy serwer. Jego koszt warto zestawić z kosztem utraty danych.

Dyski: liczą się IOPS i metadane

Dokumentacja zaleca szybki lokalny storage o wysokiej liczbie operacji losowych i enterprise SSD „dla najlepszych wyników”. Jeśli kopie mają leżeć na dyskach obrotowych, zaleca bufor metadanych, na przykład lustrzany ZFS special device.

Powód widać w budowie datastore. PBS dzieli obrazy dysków na chunki, zwykle po 4 MiB, i zapisuje każdy unikalny chunk raz, pod nazwą będącą sumą SHA-256 jego zawartości. Pliki trafiają do 65 536 podkatalogów utworzonych z góry, a katalog datastore musi leżeć na systemie plików, który obsługuje co najmniej 65 538 podkatalogów: ext4, xfs albo ZFS.

Garbage collection ma dwie fazy. W pierwszej czyta wszystkie pliki indeksów i aktualizuje czas dostępu każdego chunku, do którego indeksy się odwołują. W drugiej przegląda wszystkie chunki i porównuje ich czas dostępu z progiem odcięcia (24 godziny i 5 minut przed startem, chyba że trwa starszy backup). Z tego opisu wynika, że koszt to ogromna liczba małych operacji na metadanych, a nie jeden długi odczyt sekwencyjny. Stąd rada o special device przy dyskach obrotowych.

Dysk systemowy to osobna sprawa: co najmniej 32 GiB wolnego miejsca na sprzętowym RAID-zie z podtrzymaniem bateryjnym albo na redundantnym ZFS. Dokumentacja zaznacza, że ZFS nie jest zgodny ze sprzętowym kontrolerem RAID, więc przy ZFS dyski powinny być podpięte bez sprzętowego RAID-a, na przykład przez HBA. Wniosek jak w doborze serwera do Proxmox VE.

RAM i procesor

Procesor: nowoczesny, 64-bitowy, co najmniej cztery rdzenie. Pamięć: minimum 4 GiB na system, cache systemu plików i usługi PBS, plus co najmniej 1 GiB na każdy TiB przestrzeni. Dwa przykłady, oba z dokumentacji, mogą dać różne wyniki:

• Datastore 12 TiB wg wymagań systemowych: 4 + 12 = 16 GiB.
• Pula ZFS z 24 TB surowych dysków wg wskazówki ZFS z instalacji PBS (4 GB plus 1 GB na TB surowego miejsca): 4 + 24 = 28 GB.

Przy ZFS bezpieczniej brać wyższą wartość. Sieć: redundantne karty wielogigabitowe. Przepustowość łącza wpływa na okno backupu, więc zmierz ją zamiast zgadywać: klient PBS ma wbudowany benchmark (polecenie proxmox-backup-client benchmark), który mierzy między innymi szybkość wysyłania przez TLS, kompresji i szyfrowania.

Ile miejsca na kopie

Dokumentacja nie podaje wzoru na pojemność datastore. Można za to wyznaczyć granice. Załóżmy 6 TiB danych w maszynach i 17 przechowywanych punktów (przykładowo 7 dziennych, 4 tygodniowe, 6 miesięcznych):

• Dolna granica to około 6 TiB, czyli jedna pełna kopia, gdy nic się nie zmienia. Kompresja może ją zmniejszyć, ale nie ma jej w tym rachunku.
• Górna granica to 17 × 6 = 102 TiB, gdy każdy punkt różni się od poprzedniego całkowicie i deduplikacja nic nie daje.

Rozstrzał jest siedemnastokrotny, więc sam rachunek na papierze nie wystarcza. Dwie rzeczy decydują o wyniku. Pierwsza: deduplikacja działa na poziomie chunków (zwykle 4 MiB), nie bajtów. Z tej budowy wynika, że dane zmieniające się w wielu miejscach dysku mogą zużywać więcej miejsca, niż sugeruje sama objętość zmian. Druga: prune usuwa tylko metadane migawki, a miejsce odzyskuje dopiero garbage collection, przy czym chunki młodsze niż okres karencji (24 godziny i 5 minut) zostają do następnego przebiegu.

Praktyczna metoda: uruchom pilotaż na wszystkich chronionych maszynach, odczytaj w interfejsie PBS zajętość datastore po pierwszej pełnej kopii i po tygodniu, a przyrost dzienny pomnóż przez liczbę dni, które pokrywa retencja. Do wyniku dodaj zapas na chunki czekające na usunięcie. To rachunek przybliżony, ale oparty na własnych danych, nie na cudzym współczynniku deduplikacji.

Jest też wariant bez dużego lokalnego storage: datastore na magazynie S3. Dokumentacja wymaga w nim lokalnego trwałego cache i zaleca 64–128 GiB. Datastore nie może być dzielony między kilka instancji PBS.

Kopia poza serwerem i subskrypcja

Sam PBS nie nadpisuje istniejących bloków, więc zainfekowany host Proxmox VE nie zmieni wcześniejszych kopii. Producent zaleca też drugi serwer PBS w innym miejscu z zadaniem synchronizacji, które można skonfigurować tak, by nie usuwało migawek, które zniknęły ze źródła. Szczegóły i ocena tego rozwiązania są we wpisie o teście odtwarzania.

Dla kosztów ważne jest to, że według cennika producenta subskrypcja PBS jest wymagana dla każdego serwera Proxmox Backup Server. Obejmuje nieograniczoną pojemność kopii i nieograniczoną liczbę klientów. Drugi serwer PBS w innej lokalizacji to zatem druga subskrypcja. Ceny w złotych policzysz w kalkulatorze, a na stronie Proxmox Backup Server znajdziesz opis produktu.

Przed zakupem serwera na kopie

• Zdecyduj, że PBS dostaje własny serwer fizyczny.
• Wybierz dyski: enterprise SSD albo HDD ze special device w lustrze.
• Policz RAM jako 4 GiB plus 1 GiB na TiB, a przy ZFS sprawdź też wyższą wartość z jego wskazówki.
• Zaplanuj pilotaż i odczyt zajętości po tygodniu, zanim kupisz pojemność docelową.
• Dolicz drugi serwer lub magazyn S3 na kopię poza lokalizacją i jego subskrypcję.

Jeśli chcesz porównać własny rachunek z założeniami projektu, konsultację można umówić na stronie; w opisie usług Polsoft wymienia też konfigurację PBS z retencją i replikacją off-site (usługi Proxmox).

Źródła (odczyt 10.10.2026)

• Proxmox Backup: wymagania systemowe
• Proxmox Backup: instalacja na hoście Proxmox VE i wskazówki ZFS
• Proxmox Backup: przegląd techniczny (chunki, deduplikacja)
• Proxmox Backup: storage i datastore
• Proxmox Backup: prune i garbage collection
• Proxmox Backup Server: subskrypcje